UA-128574582-4

Tercüme

Kitâbü’s-siyâse fî tedbîri’r-riyâseti li-Aristotâlîs

Yazar : Ahmedü’l-Yemenî

Detaylar

Katalog Türü Siyaset
Eser Numarası 712
Eser Adı Kitâbü’s-siyâse fî tedbîri’r-riyâseti li-Aristotâlîs
Müellif Tam Künyesi Ahmedü’l-Yemenî
Müellif Bilinen Kısa Adı Ahmedü’l-Yemenî
Yüzyıl (Hicri) 12.
Yüzyıl (Miladi) 18.
Dil Arapça
Kütüphane Adı İstanbul Üniversitesi Nadir Eserler Kütüphanesi
Koleksiyon Adı Arapça Yazmalar
Koleksiyon (Demirbaş) Numarası AY01015
Yazı Türü Nesih
Eserin Türü Tercüme
Eserin Tanıtımı ve İçerik Bilgileri Tercüme-i Sırrü'l-Esrâr olarak da bilinen bu eser Aristo’ya nispet edilen ve İslam kültüründe Sırrü'l-Esrâr olarak anılan eserinin bir başka mütercim tarafından yapılmış Arapça tercümesidir. Eserde Aristo'nun siyaset ile ilgili görüşleri, Makedon Kralı ve öğrencisi İskender'le olan mektuplaşmaları, İskender'e nasihatleri vb. konulara yer verilmiştir.
Eserin Konu Başlıkları Mukaddime. 1-2. Makale: Hükümdarların (mülûk) sınıfları, hükümdarların halleri, vasıfları, yapıları vb. 3-4. Makale: Adalet: ki onun sebebiyle hükümdarlar kamil olur, avâm ve havâs ona itimad ile siyaset eder; vezirlerin siyasi yönleri ve adedleri. 5-6. Makale: Sicillâtın kâtipleri ve mertebeleri; kavimler arasında sulh, elçiler ve heyetlerin gönderilmesindeki siyasi yöntemler (vech-i siyaset) nedir?. 7-8. Makale: Hükümdarların raiyyeyi gözetmesi ve harâclarından mutasarrıf olanlar; askerler, ordunun atlı birlikleri ve bunlardan aşağı tabakadakiler. 9-10. Makale: Harb hileleri, [savaş taktikleri, hazırlıkları vb.]; tılsım ilmi, yıldızların sırları, nefse etki eden bazı özel taş, bitki vb. nesnelerden faydalanmak. [Nasihat].
Notlar Aristo ve eserleri hakkında önemli bilgiler veren Mahmut Kaya Sırrü'l-esrâr'daki ifadelerin ve genel anlamda da eserin Aristo'ya aidiyeti hakkında dikkate değer ifadelere yer vermektedir, şöyle ki: "Aristo’nun sekiz bölümden oluşan Politika (Politica) adlı eserinin Arapça’ya çevrildiği konusunda klasik kaynaklarda hiçbir bilgi mevcut değildir. İslâm müellifleri bu eseri Kitâbü’s-Siyâse adıyla anıyor ve az da olsa muhtevası hakkında bazı bilgiler veriyorlarsa da bugüne kadar İslâm dünyasında söz konusu eserin izine rastlamak mümkün olmamıştır. Bir mecmuada (Köprülü Ktp., nr. 1608, vr. 70ª) Aristo’nun devlet şekilleri hakkındaki fikirlerinin yer aldığı görülmektedir; ancak bu konuya Politika’dan başka Retorika (Rhetorica) adlı kitabında da yer verdiği için belirtilen mecmuadaki bu parçanın hangi eserinden alındığı tesbit edilememektedir. Ortaçağ İslâm ve hıristiyan dünyasında Aristo’nun siyaset kitabı olarak ün yapan ve İbnü’l-Bıtrîk’in kaleminden çıktığı anlaşılan Kitâbü’s-Siyâse fî tedbîri’r-riyâse veya diğer adıyla Sırrü’l-esrâr’ın Aristo ile ilgisi yoktur ve zaten Meşşâî filozoflar bu uydurma eseri hiçbir zaman ciddiye almamışlardır. Bununla beraber söz konusu eser tıp, firâset ve astroloji gibi konuları da kapsadığı için sonraları İslâm kültür dünyasını hayli meşgul etmiştir." Detaylı bilgi için bkz. MAHMUT KAYA, "ARİSTO", TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/aristo (14.12.2018)
Sınıflama (Siyaset Alanı Sınıflaması) Edeb Literatürü