Telif

Tuhfetü'l-memlûk ve umdetü'l-mülûk

Yazar : Anonim

Detaylar

Katalog Türü Siyaset
Eser Numarası 586
Eser Adı Tuhfetü'l-memlûk ve umdetü'l-mülûk
Müellif Tam Künyesi Anonim
Müellif Bilinen Kısa Adı Anonim
Yüzyıl (Hicri) 10.
Yüzyıl (Miladi) 16.
Vefat Tarihi Hicri 906'dan sonra
Vefat Tarihi Miladi 1501'den sora
Dil Arapça
Kütüphane Adı Süleymaniye Yazma Eser Kütüphanesi
Koleksiyon Adı Fatih
Koleksiyon (Demirbaş) Numarası 3465
Varak Numarası 60 vr.
Yazma İstinsah Tarih 906H-922H
Yazı Türü Nesih
Eserin Türü Telif
Eserin Baskısı Tuhfetü'l-Memlûk, (çev. Yakup Kara) ve (tıpkıbasım) İstanbul: Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı Yayınları, 2016.
Eserin Çevirisi: Türkçe Tuhfetü'l-Memlûk, (çev. Yakup Kara) ve (tıpkıbasım) İstanbul: Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı Yayınları, 2016.
Eserin Tanıtımı ve İçerik Bilgileri Memlüklü hükümdarı Sultan Kansu Gavrî'ye ithafen kaleme alınan eserin kime ait olduğu tespit edilememiştir. Kansu Gavrî döneminde, önceki dönemde telif edilen birçok siyaset eseri onun için özel olarak tekrar istinsah edilmiştir. Bu eser bu türden istinsahlar arasında olabileceği gibi müstakil bir telif de olabilir. Nitekim eserin zahriyesinde nüshanın Emir Kansu'nun kütüphanesi için resm(istinsah) edildiği bilgisi yer almaktadır. Bunun yanında eserin girişinde Emir Kansu'ya övgülerde bulunulması eserin ona özel olarak yazılmış müstakil bir telif olabileceğine işaret de olabilir. Ancak bu eserle aynı metne sahip Ayasofya nr. 2892'de hicrî 896 yılında istinsah edilmiş nüsha ise Sultan Kayıtbay'a ithaf edilmiştir. Sultan Kayıtbay ise Kansu'nun selefi olup bu da Ayasofya nüshasının daha asıl ve önce olduğunu gösterir. Önümüzde aynı metne sahip ve iki farklı sultâna ithaf edilen iki farklı nüsha ortaya çıkmaktadır ki bu da, önceki sultân Kayıtbay için yazılan eserin sonraki sultân Kansu Gavri için yeniden özel bir "mukaddime" eklenerek istinsah edildiğini göstermektedir. Nüshanın zahriyesinde Kansu Ğavrî için "el-Melikü'l-Eşref" lakabı kullanılmakta olup, sultânın bu lakabı ise hicrî 906 yılında Abbâsî Halifesi Müstemsik Billah tarafından aldığına göre istinsahın hicrî 906-922 yıllar arasında olması gerekmektedir. Eser muhtemelen daha önce sultân Kayıtbay için iki ayrı eser (el-Mukaddimetü's-sultâniyye fi's-siyâseti'ş-şeriyye; Minhâcü’s-sülûk fî sîreti’l-mülûk) telif eden Şeyhü’l-Eşrefî Ahmed/Muhammed b. Abdullah el-Muhammedî Togan'ındır. Eser bir mukaddime ve altı babdan müteşekkildir.
Eserin Konu Başlıkları Mukaddime. 1-3. Bab: Sultanların fazileti sultânlara ihtiyaç, sultâna itaat ve saygının gerekliliği; hükümdarlar ve sultânlar hakkıdaki atasözleri; hükümdarların sözleri. 4-6. Bab: Siyaset, hükümdarların ve hukemânın sözleri ve nasihatleri; hükümdarların huyları, adaleti ve iyi kötü alışkanlıkları; hükümdarların vezir tayini, seçimi.
Eserin Telif Tarihi 906H-922H
Notlar Detaylı bilgi için bkz. (çev. Yakup Kara, Tuhfetü'l-Memlûk, İstanbul: Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı Yayınları, 2016, içinde) Zehra Gökgöz, Tıpkıbasım yapılan nüsha, s. 51-52.
Sınıflama (Siyaset Alanı Sınıflaması) Edeb Literatürü