Tercüme

Tuhfetü’r-riyâz fî hileli’l-hiyâz

Yazar : Anonim

Detaylar

Katalog Türü Siyaset
Eser Numarası 471
Eser Adı Tuhfetü’r-riyâz fî hileli’l-hiyâz
Müellif Tam Künyesi Anonim
Müellif Bilinen Kısa Adı Anonim
Yüzyıl (Hicri) 9.
Yüzyıl (Miladi) 15.
Vefat Tarihi Hicri 885
Vefat Tarihi Miladi 1480?
Dil Türkçe
Kütüphane Adı Topkapı Sarayı Müzesi
Koleksiyon Adı Revan Köşkü
Koleksiyon (Demirbaş) Numarası 00405
Varak Numarası 160 vr.
Yazı Türü Talik
Eserin Türü Tercüme
Eserin Tanıtımı ve İçerik Bilgileri Eser Hüccetü'l-İslâm Ebû Hâmid Muhammed b. Muhammed et-Tûsî el-Gazzâlî'nin (ö. 505/1111) Selçuklu Sultanı Muhammed Tapar için kaleme aldığı Nasîhatü’l-mülûk adlı Farsça eserinin onun öğrencilerinden olduğu belirtilen Safiyyüddîn Ali b. Mübârek b. Mevhûb el-İrbîlî adında biri tarafıdan Musul Atabegi Alp Kutluğ'a ithafen (ö 595/1199) kaleme alınan et-Tibrü’l-Mesbûk fî Nasîhati’l-Mülûk adlı Arapça tercümesinin Sultan II. Bâyezid'e ithafen kaleme alınan Türkçe tercümesidir. Eser toplamda beş makaleden müteşekkildir.
Eserin Konu Başlıkları [Mukkadime-i Mütercim]. Mukaddime[-i Musannif]: Sultan Melik Şâh'a bazı nasihatler. İmanın asılları/usûlü: 1.-5. Asıl: İman, yaratıcının tenzîhi, kudret, ilim, irade. 6.-10. Asıl: Allah'ın işiten ve gören (semi' ve basîr) olması, kelâm, Allah'ın fiilleri, ahiret halleri, nübüvvet. İkinci Makâle: İman ağacının furû'u. 1.-5. Asıl: Kişinin kudret ve mertebesini bilmesi, ulema ve fuzelanın nasihatlerini almak, onları dinlemek, padişahın zulüm etmesine mani olmak, hakimin öfkeli olmaması ... 6.-10. Asıl: İhtiyaç sahibinin ihtiyacını bekletmeyip çabuk görmeye çalışmak, nefsi şehvet ve lezzetlere alışkın etmeme, hüküm sahibinin reâyâya iltifat edip şakalaşması, halkın rızası için çalışıp çabalamak, Allah'ın rızasına ve Hz. Muhammed Mustafa'nın şeriatına muhalif kişilerin rızasını istememek. Birinci ayn: Marifet-i dünya ve mahiyeti. Dünyanın hallerinden on misal: İkinci ayn: Marifet-i nefs: 5 hikaye. Birinci bab: Adalet, siyaset, hükümdarlar ve hayatları. [Hükümdarların nesebleri, hayatları ve tarihleri. 2. Bab: Hz. Peygamber, ailesi, ashâbı, ahfâdı hakkında. 1-... Fasıl: Hz. Peygamberin ahvâli ve gazaları hakkında, hulefâ-i râşidîn, Ali b. Ebî Tâlib, Muâviye b. Ebî Süfyân, Hz. Osman'ın hilâfet 3. Bab: Ehl-i İslam zamanında hüküm sürmüş padişahlar: (12 fasıl). 4. Bab: .... Padişahları (h. 145-609). 5. Bab: Dilman padişahları: 17 padişah (h. 321-448) 6. Bab: Selçuk padişahları (3 şube: İran, Kirman ve Rum'da hüküm sürmüşler). Fasıl: Harzemşahlar, İsmaililer, Moğol. Nûşirevân'ın nasihatleri.] İkinci bab: Vüzerânın siyaseti ve hayatları. Üçüncü bab: Kâtipler ve âdâbları. Dördüncü bab: Hükümdarların gayretlerinin yüceliği. Beşinci bab: Hükemânın hikmetli sözleri. Altıncı bab: Aklın ve akıl sahiplerinin şerefi.
Sınıflama (Siyaset Alanı Sınıflaması) Edeb Literatürü