UA-128574582-4

Telif

Cevâmiü'l-hikâyât ve levmiü'r-rivâyât

Yazar : Örfî Avfî

Detaylar

Katalog Türü Siyaset
Eser Numarası 339
Eser Adı Cevâmiü'l-hikâyât ve levmiü'r-rivâyât
Müellif Tam Künyesi Nûreddîn Muhammed b. Muhammed b. Yahyâ el-Buhârî el-Hanefî el-Avfi el-Örfî
Müellif Bilinen Kısa Adı Örfî; Avfî
Yüzyıl (Hicri) 7.
Yüzyıl (Miladi) 13.
Vefat Tarihi Hicri 629
Vefat Tarihi Miladi 1232
Dil Farsça
Kütüphane Adı Beyazıd Devlet Kütüphanesi
Koleksiyon Adı Beyazıd
Koleksiyon (Demirbaş) Numarası 5021
Varak Numarası 377 vr.
Yazı Türü Talik
Eserin Türü Telif
Eserin Tanıtımı ve İçerik Bilgileri Müellif eseri ilk olarak Gûrîler'den Nâsırüddin Kabâce'nin emriyle kaleme almaya başlamıştır. Ancak onun ölümünden (ö. 625/1228) sonra Delhi hükümdarı olan Şemseddin İltutmış'ın veziri Nizâmülmülk Muhammed b. Ebü Sa‘d el-Cüneydî'ye ithaf etmiştir. Muhteva olarak Ahlâk-ı Muhsinî’ye yakın özellikleri haiz bir eser olan bu kitap her birinde yirmi beş babın yer aldığı dört kısımdan müteşekkildir. Eserin özellikle ilk bölümü müstakil olarak siyaset düşüncesi ile ilgili konuları ihtiva etmektedir. Ancak bunun yanında hükümdarlarla ilgili bazı bab düzeyindeki başlıklar da diğer bölümlerde yer almaktadır. Eserde konu bazında birinci kısım peygamberler, idareciler ve meslek erbâblarını, ikinci kısım iyi huyları, üçüncü kısım kötü huyları, son bölüm olan dördüncü kısım ise kara, deniz ve hava hayvanlarını işlemektedir.
Eserin Konu Başlıkları Birinci Kısım: Peygamberler, idareciler ve meslek erbâbları 1-5. Bab: Hak Teâlâ’yı bilmek, peygamberlerin mücizeleri, evliya kerâmetleri, padişahlar (arap-acem), Hulefâ-i Râşidîn. 6-10. Bab: Padişahların görüşleri, hükümleri, siyaset anlayışları ve hikmetli sözleri, firaset sahibi kimseler, görüş ve tedbîr, hile, tuzak, vezirler. 11-15. Bab: Âlimler, nevâdir, doktorlar ve ilaçları, şairler, müneccimlerin hikâyeleri, 16-20. Bab: Latifeler, zeki kimselerin halleri vb. 21-25. Bab:… İkinci Kısım: İyi huylar. 1-5. Bab: Haya, tevâzu, günahları affetme, hilm, himmet. 6-10. Bab: Edep, merhamet ve şefkat, tevekkül, sehâvet, lütûf ve kerem. 11-15. Bab: Misafirlere ikram, bahadırlık, sabır, şükür, afv. 16-20. Bab: Âlimler, çalışma, sakıt olmama, vefâ, barışma. 21-25. Bab: Sır saklama, emanet, istikamet, ayakların yere sağlam basması/emin adımlarla ilerleme, müşavere ve yabancılardan yardım dileme. Üçüncü Kısım, kötü huylar: 1-5. Bab: İnsanın ahlâkı, haset, hırs, tama‘, haramiler. 6-10. Bab: Yalan ve hasislik, fakirler, yalan söylemek, yalancı peygamberler, cimrilik. 11-15. Bab: Sözünde durmamak, cehalet, zalim hükümdarlar, ğalatın kötülenmesi ve bel'âmiyetin övülmesi, hasislik. 16-20. Bab: İşret, ihanet, emanete ihanet eden hainler, nankörlük, kötümeleme ve gammazlık. 21-25. Bab: Aceleciliğin kötülenmesi ve sakin hareket etmenin övülmesi, itikadı ve aslı yaramaz kimseler, zeki kadınlar ve sözleri, saliha ve iffetli kadınlar, nefsine uyan (iffetsiz) kadınlar, kadınların tuzak ve hileleleri. Dördüncü Kısım: Kara, deniz ve hava hayvanları: 1-5. Bab: Acayip ve gariplikler, hükümdarların ihsanları, havf ve recâ, duanın etkisi, sahabelerden rivayet edilen dualar. 6-10. Bab: Fal, belâdan bir şekilde kurtulanlar, muradına eremeyen âşıklar, haramilerin elinden kurtulanlar, yırtıcı hayvandan kurtulanlar. 11-15. Bab: Muradına eren âşıklar, helak olmaktan kurtulanlar, kazâ ve kader, bahtsızlık, garip varlıklar ve acayip şekiller, insanların işleri. 16-20. Bab: Yollar ve memleketler, yeryüzünde acayip ve garip binalar, Rum illeri, eşyanın halleri ve garip etkileri, tılsımlar. 21-25. Bab: Dört ayaklı hayvanlar ve yırtıcılar, canavarlar, ilginç hayvanlar.
Eserin Telif Tarihi 625H-629H
Sınıflama (Siyaset Alanı Sınıflaması) Edeb Literatürü